Met ingang van 1 juli 2003 is een nieuwe rechtsvorm in het leven geroepen : de private stichting. Naar analogie van het succes die deze rechtsvorm in Nederland al jaar en dag kent, wordt verwacht dat ook in België voor de private stichting vele mogelijkheden open liggen.

Aanleiding voor Dirk Van Gerven, auteur van het Handboek Verenigingen, om in het nieuwe “Handboek Stichtingen” de private stichting en de stichting van openbaar nut onder de loep te nemen.

Uitgangspunt is de Wet van 2 mei 2002 die de nieuwe rechtsvorm heeft ingevoerd. Ook de uitvoeringsbesluiten van de nieuwe Wet worden in het “Handboek Stichtingen” verwerkt. Waardoor het een up-to-date basiswerk vormt.

De aanpak is zowel juridisch als praktisch. Rechtsregels worden belicht op een volledige en grondige wijze zonder juridische knelpunten uit de weg te gaan. Tegelijkertijd is het boek een ideaal werkinstrument voor iedereen die stichtingen (zal) leiden of begeleiden.

De inhoud van het handboek

Vooreerst staat de auteur stil bij de essentie van wat een stichting is. Het gaat om een rechtspersoon waarin één of meer stichters een vermogen afzonderen dat ze bestemmen voor een welbepaald belangeloos doel. De stichting staat los van de stichter(s) en heeft geen leden, noch vennoten.

Vervolgens komt de private stichting aan bod, met alle details over de verschillende levensfasen ervan. Wat zijn de formaliteiten bij een oprichting ? Hoe functioneren de bestuursorganen ? Hoe kunnen de statuten worden gewijzigd ? Hoe verlopen de ontbinding en vereffening ? Enzovoort.

In een afzonderlijk hoofdstuk wordt stilgestaan bij een bijzondere toepassing van de private stichting, nl. als emittent van certificaten. De techniek van certificering vergemakkelijkt het verhandelen van goederen en schuldvorderingen. En zorgt ervoor dat de controle op de goederen en schuldvorderingen bij iemand anders dan de eigenaar ervan wordt geplaatst. Op verhelderende wijze geeft de auteur aan hoe de private stichting kan worden ingeschakeld als administratiekantoor.

Dan is het de beurt aan de stichting van openbaar nut. Anders dan de private stichting, heeft een stichting van openbaar nut slechts rechtspersoonlijkheid nadat zij bij K.B. is erkend. Daarenboven wordt haar actieterrein beperkt tot bepaalde activiteiten. Zij kan enkel worden opgericht met een filantropisch, levensbeschouwelijk, religieus, wetenschappelijk, artistiek, pedagogisch of cultureel doel.

Ten slotte gaat de auteur kort in op de rechten en plichten van een buitenlandse stichting wanneer die een zetel van werkzaamheden in België bezit.

De auteur

Dirk Van Gerven is advocaat aan de balies van Brussel en New York. Hij is vennoot in de Corporate and Finance afdeling van het Benelux advocatenkantoor NautaDutilh in Brussel. Hij is wetenschappelijk medewerker aan het Jan Ronse Instituut van de K.U.Leuven. Hij is ook directeur van het Vormingsinstituut voor Advocaten van de Nederlandse Orde van advocaten bij de balie te Brussel, en lid van de raad van toezicht van de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen.

Dirk Van Gerven is auteur van wetenschappelijke artikelen en boeken over vennootschaps-, verenigings- en verbintenissenrecht, en lid van de redactiecomités van juridische tijdschriften, waaronder het Tijdschrift voor Rechtspersoon en Vennootschap.